Hatırlanacağı üzere Ticaret Bakanlığı tarafından ikinci el kara taşıtı ticareti, taşınmaz ticareti ve kuyum ticaretinden sonra motorlu kara taşıtlarının kiralanması sektörünü düzenleyecek bir yönetmelik üzerinde çalışıldığını ve bu süreçte Eylül 2025’te Antalya’da gerçekleştirilen çalıştay ile TOKKDER’in de sürece dahil edildiğini Filo ve Rent a Car dergisinin Mart-Nisan 2026 sayısında yayımlanan yazımızda aktarmıştık.

10 Şubat 2026 tarihinde kamuoyu ile paylaşılan yönetmelik taslağı üzerine, sektörün önemli bir bölümünü temsil eden TOKKDER’in paydaşlarının sahadaki tecrübelerini ve beklentilerini Ticaret Bakanlığı’na detaylı bir şekilde sunarak görüşlerimizi bildirmiştik. Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik1 (“Yönetmelik”), 15 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak hayatımıza girmiştir.

Ticaret Bakanlığı, TOKKDER tarafından iletilen sektör paydaşlarının geri bildirimlerini değerlendirmiş ve taslak metin üzerinde sektör dinamikleriyle uyumlu pek çok önemli iyileştirme yapmıştır. Neticede tüketicinin haklarının korunduğu, oto kiralama sektörünün daha şeffaf, denetlenebilir ve kurumsal bir yapıya kavuşmasını sağlayacak piyasa gerçekleriyle barışık bir yönetmelik ortaya çıkmıştır.

Sektörü doğrudan ilgilendiren ve yalnızca bu sektörü düzenleyen ilk düzenleme olması bakımından fevkalade önem arz eden Yönetmeliğe ilişkin ilk tespitlerimiz ile Yönetmeliğin getirdiği yeniliklerden başlıcaları bu sayıdaki yazımızın konusu olarak seçilmiştir.

1. Yönetmeliğin Kapsamı ve Sektörel Dinamiklere Uyum

Yönetmeliğin kapsamı belirlenirken kiralama faaliyetleri arasındaki yapısal farkların gözetilmiş olması büyük bir memnuniyet yaratmıştır. Nitekim otuz günden kısa süreli kiralamaları merkeze alan Yönetmelik; kamp taşıtı (karavan) kiralamaları, uzun süreli kiralamalar ve paylaşımlı araç kiralama gibi süreçleri ve operasyonu farklı işleyen oto kiralama faaliyetlerini kapsam dışında bırakarak uygulamada yaşanabilecek karmaşaların önüne geçmiştir. Bu ayrımın yapılması, sektörün çok yönlü yapısının yasa koyucu tarafından doğru analiz edildiğinin önemli bir göstergesidir.

Bu noktada, mevzuatta ilk defa uzun süreli (30 gün ve üzeri) ve kısa süreli (en fazla 29 gün) kiralama tanımlarının da yapıldığının altını çizmek gerekir. Daha önce bu ayrımın yalnızca yargı kararlarıyla şekillenmesi uygulamada belirsizlik yaratmaktaydı. Nitekim kiralama şirketlerinin tabi olduğu yasal yükümlülükleri de değiştiren bu ayrımın mevzuatla düzenlenmesi önem arz eden bir gelişme olarak karşımıza çıkmaktadır.

Araç filolarında aranan yaş ve kilometre sınırları konusunda KOBİ’lerin durumu ve operasyonel maliyetler dikkate alınarak iyileştirmeye gidilmiştir. Böylece araç yaş sınırının 6’ya, kilometre sınırının ise elektrikli araçlarda 300.000 km, diğer araçlarda ise 180.000 km seviyesine çıkarıldığı görülmektedir. Bu durumun hem hizmet kalitesinin yüksek tutulmasına hem de kiralama şirketlerinin filolarını daha verimli yönetmelerine imkan tanıyacağı değerlendirilmektedir.

2. Kurumsallaşma Adımı: Yetki Belgesi, Mesleki Yeterlilik, İş Yeri Kısıtlamaları

İkinci el ticareti veya emlak sektöründe olduğu gibi artık oto kiralama faaliyeti yürütecek tüm işletmelerin belirli asgari donanımlar ile kurumsal standartlara sahip olması ve yetki belgesi alması zorunlu hale getirilmiştir. Yetki belgesi alabilmek için gereken asgari filo büyüklüğü şartlarında büyükşehirler göz önünde bulundurularak ayrıma (büyükşehirlerde en az 10, diğer şehirlerde en az 5 araç) gidilmiştir. Büyükşehirlerde filolara hibrit/elektrikli araç katma zorunluluğu ise sektörün çevreci dönüşümüne ve global standartlara entegrasyonuna ivme kazandıracağı değerlendirilmektedir.

Kiralama sorumlusu ve danışmanları olarak istihdam edilecek kişiler için ise Mesleki Yeterlilik Belgesi (Seviye 4) şartı getirilmiştir. Bu gereklilik ile birlikte sektördeki hizmet kalitesinin artması beklenmektedir. Bu kurumsal dönüşüme uyum sağlaması için mevcut işletmelere 1 Temmuz 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanınmıştır.

Bununla birlikte kiralama faaliyetinin yürütüldüğü alanlarda yalnızca otomotiv sektörüyle bağlantılı hizmetlerin verilebileceğine dair getirilen iş yeri kısıtlamaları, sektörün fiziksel ve operasyonel standartlarını da üst seviyeye taşıyacaktır.

3. Şeffaf Hizmet Anlayışı ve Depozito

Yönetmeliğin kalbinde tüketici memnuniyeti ve şeffaflık yattığı söylenebilir. Nitekim rezervasyon sürecinden kira sözleşmesinin akdedilmesine ve taşıt teslimine kadar tüm aşamalar, olası mağduriyetleri kökünden çözecek şekilde standartlara bağlanmıştır. Ön ödemeli rezervasyonlarda kiracıya rezervasyon tarihinde ücretsiz değişiklik ve iptal imkanı tanınmış, vadedilen segmentte aracın temin edilememesi durumunda tüketiciye hiçbir ek ücret yansıtılmadan eş değer veya üst segment araç tahsis edilmesi kuralı getirilmiştir.

Bir saate kadar olan taşıt iade gecikmelerinde kiracıdan bedel talep edilmeyeceği düzenlenmiş, kiralama süresine göre değişen asgari kilometre sınırları getirilmiştir. Böylece oto kiralama sektöründe birçok paydaşın sağladığı bu hizmet yasal bir güvenceye kavuşturmuştur.

Kiralama süreçlerinde en çok tartışmaya konu olan depozito uygulamaları da standartlaşmıştır. Zira alınabilecek depozito tutarları kiralama süresine göre (azami 3 veya 7 günlük kira bedeli) sınırlandırılmış ve iade süreçlerinin 7 gün içinde tamamlanması zorunlu tutulmuştur. Çek, senet veya teminat mektubu gibi evrakların tüketici aleyhine kullanılmasının önüne geçilmesi adına depozito olarak alınması yasaklanmıştır. Bu düzenleme, sektöre duyulan güveni çok daha sağlam hale getirecektir.

Tüketici hassasiyeti bunlarla da sınırlı kalmamış, araçta unutulan eşyaların işletme tarafından en az 1 ay süreyle güvenle muhafaza edilmesi zorunluluğu getirilmiştir. Ayrıca, operasyonel süreçleri doğrudan etkileyen bir diğer önemli adım olarak mevsimsel koşulların gerektirdiği durumlarda kış lastiği temini ve en az 2 gün önceden talep edilmesi halinde standartlara uygun çocuk koltuğu sağlanması da yasal bir zemine oturtulmuştur.

4. Hasar Yönetimi ve Sigorta Süreçleri

Taslak metinde yer alan ancak operasyonel ve yasal anlamda en çok düşündüren konulardan biri olan araç içi kamera zorunluluğu gibi uygulaması güç maddeler metinden çıkarılmıştır. Zorunlu kasko şartı ise daha uygulanabilir bir formatta, işletmelerin kendi kuracakları işletme güvencesi sistemiyle alternatife kavuşturulmuştur.

Hasar yönetiminde ise hem işletmenin hakkını koruyan hem de tüketiciyi asılsız iddialardan sakınan yeni bir dönem başlamıştır. Kiracıdan hasar bedeli talep edilebilmesi için bağımsız ve yetkili bir ekspertiz raporunun bulunması zorunlu hale getirilmiştir. Kasti, yasa dışı faaliyet veya ağır trafik kuralı ihlali sebebiyle meydana gelen zararlardan ise işletmenin, kiracının mali sorumluluklarını güvence altına alma yükümlülüğünün bulunmadığı açıkça düzenlenmiştir.

Olası kaza ve arıza anlarında ise tüketicinin paniğini ve mağduriyetini önlemek adına işletmelere internet veya telefon tabanlı, kesintisiz ulaşılabilecek bir bildirim ve iletişim altyapısı kurma zorunluluğu getirilmiştir.

5. Dijital Platformlar ve Haksız Ticari Uygulamaların Önlenmesi

Bugün oto kiralama sektörü için önemli bir yer kaplayan aracı platformlar ve ilan siteleri de bu yönetmelikle regüle edilmiştir. Ticaret Bakanlığı’nın bu platformlara yönelik getirdiği haksız ticari uygulamalar yasakları, kiralama şirketlerinin dijital dünyadaki haklarını koruyan adeta bir kalkan niteliğindedir. Yönetmelikle birlikte platformların; işletmeleri zorunlu kampanyalara dahil etmesi, somut ve nesnel ölçütlere dayanmadan haksız yere sıralamada geriye düşürmesi ve işletmelerle rekabet etmek amacıyla müşteri verilerini kullanması yasaklanmıştır.

Bununla birlikte sektörün en temel sorunlarından biri olan tahsilat gecikmeleri de düzenlenmiştir. Buna göre aracı platformların kiralama işlemlerinden tahsil ettikleri bedelleri, taşıtın kiracıya teslim edildiği tarihten itibaren en geç 5 iş günü içinde eksiksiz olarak işletmeye aktarma zorunluluğu getirilmiştir. Oto kiralama şirketlerinin nakit akışını güvence altına alan bu düzenlemeler, dijital ekosistemde daha adil ve öngörülebilir bir ticaretin önünü açacaktır.

6. Sonuç

Yönetmelik taslağına ilişkin TOKKDER çatısı altında yürütülen çalışmaların, Ticaret Bakanlığı’nın açık fikirli ve çözüm odaklı yaklaşımıyla birleşerek sektörün ilk defa kendi dinamiklerine uygun müstakil bir yönetmeliğe kavuşmuş olmasının son derece kıymetli olduğu değerlendirilmektedir.

Önümüzdeki süreçte oto kiralama şirketlerinin yeni kurallara hızlıca uyum sağlaması, yetki belgelerini zamanında temin etmesi ve sözleşmelerini bu yeni kurallara göre güncellemesi gerekecektir. Hem tüketicinin hakkını koruyan hem de rekabeti kalite üzerinden şekillendiren bu yeni düzenlemenin, oto kiralama sektörünü çok daha güçlü ve kurumsal bir geleceğe taşıyacağına inancımız tamdır. Bu vesile ile Yönetmeliğin hazırlanması için harcadıkları emek için başta Ticaret Bakanlığı’nın tüm ilgili birimleri ve personeli olmak üzere, sürece bizimle birlikte katkı sunan tüm meslektaşlarımıza ve TOKKDER paydaşlarına teşekkür ederiz.