Ticaret Bakanlığı, ikinci el kara taşıtı ticareti, taşınmaz ticareti (emlak sektörü) ve kuyum ticaretinden sonra, bu defa motorlu kara taşıtlarının kiralanması sektörünü düzenleyecek bir yönetmelik üzerinde çalışmaktadır. Bu çalışmaya TOKKDER de sektöre ilişkin görüşlerini paylaşması için belli noktalarda dahil edilmiştir. Eylül 2025’te Antalya’da TOKKDER’in de dahil olduğu bir çalıştay gerçekleştirilmiştir ve motorlu kara taşıtı kiralama sektörünün dinamikleri ile bağdaşacak şekilde, sektörün düzenleme ihtiyaçları Ticaret Bakanlığı’na yazılı olarak iletilmiştir.

10 Şubat 2026 tarihinde Motorlu Kara Taşıtları Kiralanması Hakkında Yönetmelik’in taslak hali (“Yönetmelik Taslağı”) ilgili kurum ve kuruluşların görüşlerinin alınması için Ticaret Bakanlığı tarafından paylaşılmıştır. Bu kapsamda bizim de görüşümüze başvurulmuştur.

Metin taslak halinde olduğu için bazı değişiklikler geçirmesi beklenmektedir. Sektörü doğrudan ilgilendiren ve yalnızca bu sektörü düzenleyen ilk düzenleme olması bakımından fevkalade önem arz eden Yönetmelik Taslağının getirmesi beklenen düzenlemeler bu sayıdaki yazımızın konusu olarak seçilmiştir.

Yönetmeliğin Kapsamı

Yönetmelik Taslağının kapsamı, hariç tutulan kiralama iş modelleri belirtilmek suretiyle tanımlanmıştır. İfade aynen “Uzun süreli kiralamalar, kiracısı tüketici niteliğini haiz olmayan kısa süreli kiralamalar ve paylaşımlı kiralamalar bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır” şeklindedir.

Uzun süreli kiralama, tanımlarda otuz gün veya daha uzun kiralamalar olarak belirtilmiştir. Paylaşımlı kiralamalar ise tüketici ile kiralama firmasının fiziksel olarak bir araya gelmediği, uygulama üzerinden kurulan ve genellikle dakikalık veya saatlik olarak verilen kira modeli olarak tanımlanmıştır. Bu bakımdan yönetmelik otuz gün ve daha kısa süreli, muhatabı tüketici olan ve paylaşımlı kiralama olmayan kiralamaları kapsamına almaktadır.

Aynı zamanda tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olarak yer alan taşıtlar ‘motorlu kara taşıtı’ olarak tanımlanmış; bu suretle yalnızca söz konusu araç sınıflarına ilişkin oto kiralama faaliyetleri Yönetmelik Taslağı kapsamına dahil edilmiştir.

Yönetmelik Taslağı, Türkiye’de motorlu kara taşıtı kiralama sektörüne özgün ilk düzenleme niteliğini taşımaktadır.

Yönetmelik öncesinde yargı kararıyla altı ay olarak yorumlanan uzun süreli kiralama, otuz gün ve üzeri kiralamaların uzun süreli sayılacak şekilde yeninden düzenlenmiş olacaktır. Bu husus işleten sıfatının tayini bakımından fevkalade önem arz etmektedir.

Türkiye’de ve Dünya’da giderek yaygınlaşan paylaşımlı kiralama da ilk defa Yönetmelik Taslağı ile tanımlanmış olmaktadır.

Yetki Belgesi Zorunluluğu ve Kiralama İşi Yapacaklarda Aranacak Asgari Şartlar

Ticaret Bakanlığı, ikinci el kara taşıtı ticareti, taşınmaz ticareti (emlak sektörü) ve kuyum ticaretini düzenlerken bu işi yapacak firmaların belli şartlar ihtiva etmesini, mesleki yeterlilik belgesi ve yetki belgesi almasını zorunlu tutmuştur. Aynı yaklaşım Yönetmelik Taslağında da görülmektedir.

Yönetmelik kapsamında motorlu kara taşıtı kiraya vereceklerin yetki belgesi alması zorunlu tutulmuştur. Yetki belgesi alınması için aranan şartlar yetki belgesi gerektiren diğer sektörler için aranan şartlarla oldukça benzer niteliktedir. Kapsam içerisinde kalan kiralama işleri için özel olarak aranan şartlar arasında “Bilgi Sistemine Kaydedilmiş” olunması, “En az beşi işletme adına kayıtlı” olmak üzere “on araçlık” bir filoya sahip olunması, büyükşehir sınırları içinde yetki belgesi alacak firmalar açısından filodaki araçların en az birinin Türkiye’de üretilmiş olması şartıyla en az iki adet hibrit veya yalnızca elektrikli araç olması ve filodaki araçların beş yaş ve yüz bin kilometre sınırının altında olması öne çıkmaktadır.

Yönetmelik Taslağında ayrıca ‘motorlu kara taşıtı kiralama sorumlusu’ ve ‘motorlu kara taşıtı kiralama danışmanı’ tanımlanmış; ikinci el kara taşıtı ticaretinde olduğu gibi, mesleki yeterlilik belgesine sahip olmayan kişilerin motorlu kara taşıtı kiralama sorumlusu veya danışmanı olarak çalışamayacağı düzenlenmiştir. Bu düzenleme ile oto kiralama sektöründe görev alacak kiralama personeli yönünden de mesleki yeterlilik belgesi şartı öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Rezervasyon, Kira Sözleşmesi ve Sürece İlişkin Düzenlemeler

Yönetmelik’te yer alan düzenlemelerin genel maksadının tüketicinin korunması, hizmet standartlarının yükseltilmesi, can ve mal güvenliğinin artırılması olduğu görülmektedir. Bu noktada işletmelere ve kiraya konu araçlara yönelik çeşitli düzenlemeler öngörülmüştür.

TOKKDER olarak itirazımızı sunduğumuz hususlar olmakla birlikte genel hatlarıyla kiralanacak araçlar için Kasko ve İMM zorunluluğu olması; bebek koltuğu, navigasyon ve HGS’nin ücretsiz sağlanması, depozito iadesine ilișkin azami gün sınırlandırması, günlük ücretsiz hak sağlanan asgari kilometreye ilişkin düzenlemeler, taşıt teslimi ve iadesine ilişkin düzenlemeler ve rezervasyon sürecine ilişkin düzenlemeler bunlara örnek olarak verilebilir.

Yönetmelik Taslağı TOKKDER yönetim kurulunda, hukuk komisyonunda ve kısa süreli kiralama komisyonunda birçok kiralama şirketi ve hukukçunun katılımı ile kapsamlı şekilde değerlendirilmiştir. Yönetmelik Taslağı hem oto kiralama sektörünün operasyonel gereklilikleri hem de hukuki olarak incelenmiş, bu kapsamda TOKKDER üyeleri ve hukukçularından görüş toplanmıştır. Sektörün dinamikleri ile bağdaşmadığı değerlendirilen konulara ilişkin değişiklik önerileri ise gerekçeleri ile birlikte Ticaret Bakanlığı’na arz edilmiştir.

Bilgi Sistemi

Yönetmelik Taslağı, motorlu kara taşıtları kiralanması işine özgü bir bilgi sistemi oluşturulacağına işaret etmektedir.

TOKKDER olarak bu bilgi sisteminin sektörün farklı ihtiyaçlarına da yanıt vermesi, pratik olması ve KABİS sistemi ile entegre çalışması hususlarındaki gereklilik bakanlığın dikkatine arz edilmiştir.

Yürürlük Tarihi

Yönetmelik Taslağında yürürlük tarihi 01/07/2026 olarak belirlenmiş olmakla birlikte halihazırda motorlu kara taşıtı kiralama faaliyeti yürüten işletmelerin faaliyetlerine devam edebilmeleri amacıyla yetki belgesi temin etmeleri için 01/01/2027 tarihine kadar bir geçiş süreci öngörülmüştür.

Bilgi sistemi, mesleki yeterlilik belgesi verilmesine ilişkin gereklilikler ve firmaların uyum süreçlerini sağlıklı şekilde yürütmeleri için yürürlük tarihinin erken olduğu düşünülmektedir. İleride yürürlük tarihinde erteleme yapılmaması için yürürlük tarihinin daha ileri alınması hususu da bakanlığa arz edilmiştir.

Sonuç olarak, motorlu kara taşıtlarının kiralanmasına özgün bir mevzuat olmaması kamu nezdinde muhatap bulunmasını ve sektöre özgü düzenleme ihtiyaçlarının karşılanamaması veya birden çok bakanlığın konusuna giren bazı hususların yalnızca kısmen düzenlenebilmesine neden oluyordu. Sektöre özgü bir yönetmelik olması, bu hususta kiralama şirketlerinin düzenleme veya bazı düzenlemelerden istisna tutulma taleplerine bir dayanak noktası olacaktır ve sektöre ve genel olarak piyasaya olumlu etki edecektir.

Taslak yönetmelikle yetki belgesi aranmasının; sektörün kayıt altına alınması, bu işle iştigal edecek tüm firmalar için adil ve rekabetçi bir ortam oluşturulması, tüketicinin korunması, hizmet kalitesinin artırılması, yol güvenliğinin artırılması gibi birçok konuda yarar sağlayacağı düşünülmektedir.

Bu vesile ile Taslak Yönetmelik metni ve bu hususta harcadıkları emek için Ticaret Bakanlığı’nın tüm ilgili birimlerine ve personeline en içten teşekkürlerimizi sunarız.